Hassas Döküm Nedir? KHD Hassas Döküm Üretimi, Malzemeler ve Kullanım Alanları

Hassas döküm, karmaşık geometrilere sahip metal parçaların yüksek ölçü doğruluğu, kaliteli yüzey yapısı ve tekrarlanabilir üretim avantajıyla üretilmesini sağlayan gelişmiş bir metal şekillendirme yöntemidir. Uluslararası alandainvestment casting veya lost wax casting olarak da bilinen hassas döküm yöntemi; otomotivden makine sanayine, savunmadan medikal sektöre kadar birçok farklı endüstride kullanılmaktadır.

Konya'da faaliyet gösteren KHD Hassas Döküm, farklı sektörlerin ihtiyaç duyduğu özel metal parçaların üretimini gerçekleştiren birhassas döküm üreticisidir. Firmanın üretim altyapısı; farklı çelik ve metal alaşımlarının işlenebilmesine, küçük ve orta büyüklükte karmaşık parçaların seri şekilde üretilebilmesine ve üretim boyunca metalürjik kontrollerin gerçekleştirilmesine imkân sağlamaktadır.

Özellikle geleneksel talaşlı imalat yöntemleriyle üretimi zor, çok sayıda işlem gerektiren veya karmaşık geometrilere sahip parçalar söz konusu olduğundahassas döküm teknolojisi önemli avantajlar sunmaktadır.

Hassas Döküm Nedir?

Hassas döküm; üretilecek parçanın mum modelinin hazırlanması, bu modelin seramik malzemeyle kaplanması, mumun kalıptan uzaklaştırılması ve elde edilen seramik boşluğa ergimiş metalin dökülmesi prensibine dayanan bir üretim yöntemidir.

Bu nedenle yöntem Türkçedehassas döküm veyaseramik döküm, uluslararası terminolojide ise investment casting ya da lost wax casting olarak adlandırılmaktadır.

Hassas dökümün en önemli özelliklerinden biri, klasik döküm yöntemleriyle elde edilmesi zor olabilecek detaylı geometrilerin tek parça halinde üretilebilmesidir. İnce kesitler, kanallar, girintiler, çıkıntılar ve farklı yüzey geometrileri doğru kalıp tasarımıyla üretime aktarılabilmektedir.

Hassas Döküm Nasıl Yapılır?

Hassas döküm üretimi yalnızca sıvı metalin bir kalıba dökülmesinden ibaret değildir. Nihai parçanın kalitesini belirleyen birbirine bağlı birçok üretim aşaması bulunmaktadır.

Parça Tasarımı ve Teknik Değerlendirme

Üretim süreci, müşteriden gelen teknik resim, numune veya üç boyutlu modelin değerlendirilmesiyle başlar. Parçanın geometrisi, et kalınlıkları, toleransları, çalışma şartları ve kullanılacak malzeme dikkate alınarak üretilebilirlik analizi gerçekleştirilir.

Bu aşama özellikle seri üretim projelerinde önemlidir. Parça henüz kalıp aşamasına geçmeden önce döküm yönü, yolluk sistemi, çekme payları ve gerekli son işlemlerin değerlendirilmesi üretim verimliliğine katkı sağlar.

Hassas Döküm Kalıbının Hazırlanması

Teknik değerlendirme tamamlandıktan sonra ürün için uygun kalıp hazırlanır. Hassas dökümde elde edilen nihai parçanın geometrisi büyük ölçüde kalıp ve mum model kalitesine bağlıdır.

KHD, bir tedarikçi olmanın yanında müşterilerine ürün geliştirme ve tasarım aşamalarında destek sağlayan bir üretim yaklaşımı benimsemektedir.

Mum Model Üretimi

Kalıbın içerisine özel mum enjekte edilerek üretilecek metal parçanın mum modeli oluşturulur. Bu model nihai ürünün geometrisini yüksek hassasiyetle taşır.

Aynı parçadan seri üretim yapılacağı zaman çok sayıda mum model hazırlanabilir. Bu yöntem, geometrik olarak birbirine yakın ve tekrarlanabilir parçaların seri üretiminde önemli avantaj sağlar.

Mum Modellerin Salkım Haline Getirilmesi

Hazırlanan mum modeller, metalin döküm sırasında parçaların içerisine kontrollü şekilde ilerlemesini sağlayacak yolluk sistemi üzerinde bir araya getirilir.

Ortaya çıkan yapı görünüm olarak bir ağaca benzediğinden döküm ağacı veya mum salkımı olarak da adlandırılmaktadır.

Seramik Kabuk Oluşturulması

Mum salkımları özel seramik karışımlar içerisine daldırılır ve üzerlerinde kontrollü şekilde seramik katmanları oluşturulur. Bu işlem gerekli kalınlık ve dayanım elde edilene kadar birden fazla kez tekrarlanır.

Seramik kabuğun kalitesi, özelliklehassas döküm yüzey kalitesi ve geometrik detayların doğru şekilde elde edilmesinde önemli rol oynar.

Mumun Kalıptan Uzaklaştırılması

Seramik kabuk yeterli dayanımı kazandıktan sonra içindeki mum kontrollü sıcaklık altında uzaklaştırılır. Böylece içerisinde üretilecek metal parçanın geometrisini taşıyan boş bir seramik kalıp elde edilir.

Lost wax casting yani “kayıp mum yöntemi” ifadesi de bu üretim aşamasından gelmektedir.

Metal Eritme ve Döküm

Projede kullanılacak metal veya çelik alaşımı indüksiyon ocaklarında uygun sıcaklığa kadar eritilir. Ergimiş metalin kimyasal yapısı kontrol edildikten sonra önceden hazırlanmış seramik kalıplara dökülür.

KHD bünyesinde farklı üretim ihtiyaçlarına cevap verebilmek amacıyla 100 kg ve 750 kg kapasiteli indüksiyon ocakları bulunmaktadır. Bu altyapı, farklı parça büyüklükleri ve seri üretim miktarlarına göre üretim yapılmasına olanak sağlamaktadır.

Soğutma ve Seramik Kalıbın Kırılması

Döküm tamamlandıktan sonra metalin kontrollü şekilde soğuması ve katılaşması beklenir. Ardından seramik kabuk kırılarak döküm ağacı ortaya çıkarılır.

Döküm parçaları yolluk sisteminden ayrılır ve gerekli temizleme işlemlerinden geçirilir.

Döküm Sonrası İşlemler

Herhassas döküm parçası doğrudan dökümden çıktığı haliyle kullanılmayabilir. Ürünün teknik gereksinimlerine bağlı olarak ısıl işlem, taşlama, polisaj, talaşlı imalat, yüzey işlemleri veya kaplama uygulamaları gerçekleştirilebilir.

Böylece parça müşterinin istediği mekanik özelliklere, ölçülere ve yüzey özelliklerine uygun hale getirilebilir.

KHD Hangi Malzemelerle Hassas Döküm Üretiyor?

Bir hassas döküm firmasının üretim kabiliyetini belirleyen önemli faktörlerden biri çalışabildiği alaşım çeşitliliğidir. Farklı sektörlerde kullanılan parçaların korozyon direnci, mekanik dayanım, sertlik, aşınma direnci ve sıcaklık dayanımı gibi özellikleri birbirinden farklıdır.

KHD'nin üretim kabiliyeti içerisinde karbon çeliklerinden paslanmaz çeliklere, takım çeliklerinden bakır ve nikel esaslı alaşımlara kadar geniş bir malzeme yelpazesi bulunmaktadır.

• Karbon çelikleri ve alaşımlı çelikler
• Islah çelikleri
• Sementasyon çelikleri
• Nitrasyon çelikleri
• Takım çelikleri
• Yüksek hız çelikleri
• 300 serisi paslanmaz çelikler
• 400 serisi paslanmaz çelikler
• Isıya dayanıklı paslanmaz çelikler
• Çökelme ile sertleşen paslanmaz çelikler
• Bakır alaşımları
• Nikel esaslı özel alaşımlar

Bu malzeme çeşitliliği sayesinde farklı çalışma koşullarına yönelikçelik hassas döküm vepaslanmaz hassas döküm parçalar üretilebilmektedir.

Paslanmaz Çelik Hassas Döküm

Paslanmaz çelik hassas döküm, korozyon direnci ve yüzey kalitesinin önemli olduğu birçok endüstriyel uygulamada tercih edilmektedir.

KHD'nin alaşım seçenekleri arasında 303, 304, 304L, 310, 316 ve 316L gibi 300 serisi paslanmaz çeliklerin yanı sıra 410, 420 ve 430 gibi 400 serisi paslanmaz çelikler de bulunmaktadır.

Özellikle gıda makineleri, vana-pompa sistemleri, çeşitli makine parçaları ve korozyona açık endüstriyel uygulamalardapaslanmaz hassas döküm parçaları kullanılabilmektedir.

4140, 8620 ve Takım Çelikleri ile Hassas Döküm

Her uygulamada paslanmaz çelik kullanılmasına gerek yoktur. Yüksek mekanik dayanım, aşınma direnci veya ısıl işlem kabiliyeti istenen parçalarda farklı alaşımlı çelikler tercih edilebilir.

KHD'nin üretim seçenekleri arasında 4140 gibi ıslah çelikleri, 8620 gibi sementasyon çelikleri ve farklı takım çelikleri bulunmaktadır.

Malzeme seçimi yapılırken parçanın çalışma yükleri, darbe koşulları, aşınma durumu, sıcaklığı ve uygulanacak ısıl işlem birlikte değerlendirilmelidir.

Hassas Döküm Hangi Sektörlerde Kullanılır?

Hassas döküm parçaları yalnızca tek bir sektöre yönelik değildir. Yöntemin sunduğu geometrik tasarım özgürlüğü ve farklı alaşımlarla üretim avantajı sayesinde çok sayıda endüstriyel alanda kullanılmaktadır.

Otomotiv Sanayi Hassas Döküm Parçaları

Otomotiv sektöründe dayanıklılık, tekrarlanabilirlik ve ölçü hassasiyeti büyük önem taşır. Kaliper parçaları, gayd, baga, menteşe, yakıt sistemleriyle ilişkili bileşenler ve farklı otomotiv parçaları hassas döküm yöntemiyle üretilebilmektedir.

Otomotiv hassas döküm, özellikle karmaşık geometrili parçaların seri üretiminde önemli bir üretim alternatifidir.

Makine Sanayi Hassas Döküm

Makine üreticileri için dişlilerden tutuculara, bıçaklardan özel bağlantı elemanlarına kadar çok farklı geometrilerde parçalar gerekebilir.

Makine sanayi hassas döküm yöntemi sayesinde talaşlı imalatla çok sayıda operasyon gerektirebilecek parçaların nihai geometriye yakın şekilde üretilmesi mümkün olabilir.

Savunma Sanayi Hassas Döküm

Savunma sektöründe kullanılan ekipmanlarda farklı çelik kalitelerinde, yüksek dayanımlı ve karmaşık geometrilere sahip parçalar gerekebilmektedir.

KHD, çeşitli savunma ekipmanlarında kullanılabilecek metal parçalarınhassas döküm yöntemi ile üretimini gerçekleştirebilmektedir.

Medikal ve Ortopedi Sanayinde Hassas Döküm

Medikal sektörü, geometrik detayların ve malzeme özelliklerinin kritik önem taşıdığı uygulamalardan biridir. Kobalt esaslı alaşımlar ve 316L gibi paslanmaz çelikler çeşitli medikal uygulamalarda kullanılabilmektedir.

Medikal hassas döküm, karmaşık geometrilere sahip metal parçaların tekrarlanabilir şekilde üretilebilmesi bakımından önemli avantajlar sağlamaktadır.

Gıda Sanayi Hassas Döküm

Gıda makinelerinde kullanılan metal parçalar korozyon direnci, dayanıklılık ve temizlenebilirlik gibi özelliklere ihtiyaç duyabilir.

304, 304L, 316 ve 316L kalite paslanmaz çeliklerle gerçekleştirilengıda sanayi hassas döküm üretimi, karıştırıcı parçaları, fanlar ve farklı makine bileşenleri için tercih edilebilir.

Vana ve Pompa Hassas Döküm Parçaları

Vana ve pompalarda kullanılan bazı parçalar karmaşık akış geometrilerine sahiptir. Bu nedenle hassas döküm yöntemi, pompa ve vana üreticileri için uygun üretim alternatiflerinden biridir.

Paslanmaz çelik, bronz ve alüminyum bronz gibi malzemelerlevana pompa hassas döküm parçaları üretilebilmektedir.

Tarım Makinesi Hassas Döküm Parçaları

Tarım makineleri yoğun çalışma koşullarına maruz kaldığı için kullanılan parçaların dayanıklı olması gerekir. Balya makineleri, mibzerler ve farklı tarım ekipmanlarında kullanılan özel parçalar hassas döküm yöntemiyle üretilebilmektedir.

Tekstil Makinesi Hassas Döküm Parçaları

Tekstil makinelerinde bulunan hareketli ve özel geometrili metal parçalar da hassas döküm teknolojisinin kullanım alanları arasındadır.

Teknik resme veya numuneye göre gerçekleştirilen üretim sayesinde yeni makine imalatı ve yedek parça ihtiyaçlarına yönelik çözümler geliştirilebilmektedir.

Hassas Dökümün Avantajları Nelerdir?

Hassas dökümün endüstriyel üretimde tercih edilmesinin temel nedeni yalnızca yüzey kalitesi değildir. Tasarım esnekliği ve nihai ürüne yakın geometri oluşturabilmesi de önemli avantajlar sunmaktadır.

Karmaşık geometrilerin üretilebilmesi sayesinde ayrı ayrı üretilip birleştirilmesi gereken bazı parçalar tek bir döküm parçası olarak tasarlanabilir. Böylece kaynak, montaj veya yoğun talaşlı işleme gereksinimleri azaltılabilir.

Ayrıca uygun parça tasarımında malzeme kaybının azaltılması ve seri üretimde aynı geometrinin tekrarlanabilmesi üretim verimliliğine katkıda bulunabilir.

Hassas Döküm mü, Talaşlı İmalat mı?

Hassas döküm ve talaşlı imalat birbirinin rakibi olmaktan çok birbirini tamamlayan üretim yöntemleridir.

Basit geometrilere sahip düşük adetli parçalar için doğrudan talaşlı imalat uygun olabilirken, karmaşık geometrili ve seri üretilecek parçalar içinhassas döküm önemli maliyet ve üretim avantajları sağlayabilir.

Hassas döküm yöntemiyle parça nihai ölçülere yakın şekilde üretildikten sonra yalnızca kritik bölgelerde CNC işleme uygulanması da mümkündür.

Bu yaklaşım özellikle seri üretimde toplam talaşlı işleme süresinin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Hassas Dökümde Kalite Kontrol Neden Önemlidir?

Döküm parçasının dış görünüşünün doğru olması tek başına yeterli değildir. Kullanılan alaşımın kimyasal yapısı ve parçanın mekanik özellikleri de uygulamaya uygun olmalıdır.

KHD üretim altyapısında sıvı metalden numune alınarak kimyasal analiz gerçekleştirilebilmekte; bunun yanında fiziksel testler, mikroskobik incelemeler ve boyutsal ölçü kontrollerinden yararlanılmaktadır.

Hassas döküm kalite kontrolü, özellikle seri üretim süreçlerinde parçaların belirlenen teknik şartlara uygunluğunu izleyebilmek açısından önem taşır.

Kimyasal Analiz ve Spektrometre Kontrolü

Döküm sırasında kullanılacak metalin yalnızca ticari isminin bilinmesi yeterli değildir. Alaşımı oluşturan elementlerin belirlenen oranlarda bulunması gerekir.

Kimyasal analiz spektrometresi kullanılarak sıvı metalden alınan numune analiz edilebilir ve alaşımın hedeflenen kimyasal bileşime uygunluğu döküm öncesinde değerlendirilebilir.

Bu kontrol özellikleçelik hassas döküm, paslanmaz çelik ve özel alaşımlarda ürün kalitesinin önemli aşamalarından biridir.

Hassas Dökümde Ölçü ve Tolerans Kontrolü

Hassas döküm yüksek ölçü doğruluğu sağlayabilmesine rağmen elde edilebilecek tolerans her parça için aynı değildir.

Parçanın boyutu, geometrisi, et kalınlığı, kullanılan malzeme ve soğuma davranışı toleransları etkileyebilir. Bu nedenle kritik ölçülerin teknik resimde belirtilmesi ve üretim öncesinde değerlendirilmesi önemlidir.

Çok dar tolerans gerektiren bölgeler gerektiğinde döküm sonrası talaşlı imalat veya taşlama ile nihai ölçüsüne getirilebilir.

Konya Hassas Döküm Üretimi

Türkiye'nin önemli sanayi merkezlerinden biri olan Konya; otomotiv yan sanayi, makine, tarım makineleri, savunma ve metal işleme sektörlerinde güçlü bir üretim altyapısına sahiptir.

Konya hassas döküm sektöründe faaliyet gösteren KHD, üretimini Konya Organize Sanayi Bölgesi'ndeki tesisinde gerçekleştirmektedir.

Farklı endüstrilerin aynı bölgede yoğunlaşması, teknik parça geliştirme, metal işleme ve seri üretim süreçlerinde önemli bir üretim ekosistemi oluşturmaktadır.

1 Gramdan 50 Kilograma Kadar Hassas Döküm Parça Üretimi

Hassas döküm yalnızca küçük parçaların üretiminde kullanılan bir yöntem değildir. Uygun kalıp, alaşım ve döküm altyapısıyla farklı ağırlıklardaki parçalar üretilebilmektedir.

KHD, üretim altyapısıyla 1 gramdan 50 kilograma kadar farklı ağırlıklardaki parçalar içinhassas döküm çözümleri geliştirebilmektedir.

Bu geniş üretim aralığı; küçük makine elemanlarından daha büyük endüstriyel bileşenlere kadar farklı projelerin aynı üretim yaklaşımı içerisinde değerlendirilebilmesine imkân sağlar.

Seri Üretimde Hassas Dökümün Önemi

Bir parçanın prototip olarak üretilebilmesi kadar seri üretimde aynı kaliteyle tekrarlanabilmesi de önemlidir.

Hassas dökümde kalıp sisteminin oluşturulmasından sonra aynı parçanın çok sayıda mum modeli hazırlanabilir. Bu yapı, seri üretim projelerinde geometrik tekrarlanabilirliğin sağlanmasına katkıda bulunur.

KHD'nin üretim kapasitesi ve farklı hacimlerdeki indüksiyon ocakları, prototip ve seri üretim projelerine yönelik farklı üretim planlarının oluşturulabilmesine imkân tanımaktadır.

Hassas Döküm Parça Üreticisi Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Birhassas döküm firması seçilirken yalnızca fiyat değerlendirilmemelidir. Malzeme çeşitliliği, kalite kontrol altyapısı, kalıp tasarım kabiliyeti, üretim kapasitesi ve döküm sonrası işlemlerin yönetilebilmesi de önemlidir.

Özellikle teknik parçaların seri üretiminde üreticinin projeye tasarım aşamasından itibaren dahil olması, üretilebilirlik açısından önemli avantaj sağlayabilir.

Kalıp tasarımı, alaşım seçimi, döküm prosesi, ısıl işlem ve gerektiğinde talaşlı imalatın bir bütün olarak değerlendirilmesi daha kontrollü bir üretim süreci oluşturur.

Teknik Resme Göre Hassas Döküm Parça Üretimi

Endüstriyel projelerde üretilecek parçalar çoğunlukla teknik resim üzerinden değerlendirilir. Teknik resimde parçanın ölçüleri, toleransları, malzemesi ve kritik yüzeyleri belirtilir.

KHD, müşteriden gelen teknik resim veya numune üzerinden parçanın hassas döküm yöntemiyle üretilebilirliğini değerlendirerek projeye özel çözümler geliştirebilmektedir.

Özellikle seri üretilecek parçaların tasarım aşamasındahassas döküme uygun tasarım prensiplerinin dikkate alınması, hem ürün kalitesi hem de üretim maliyetleri açısından avantaj sağlayabilir.

Neden Hassas Döküm Tercih Edilir?

Hassas döküm; karmaşık parça geometrisi, malzeme çeşitliliği, yüzey kalitesi ve seri üretim kabiliyetinin aynı üretim yöntemi içerisinde bir araya getirilebilmesi nedeniyle modern endüstride önemli bir yere sahiptir.

Otomotiv, makine, savunma, medikal, gıda, tarım, tekstil ve vana-pompa sektörlerinde kullanılan çok sayıda metal bileşenhassas döküm yöntemi ile üretilebilmektedir.

Doğru alaşım seçimi, uygun kalıp tasarımı, kontrollü döküm ve etkin kalite kontrol süreçleri bir araya geldiğinde hassas döküm; yüksek katma değerli teknik parçaların üretiminde güçlü bir çözüm sunmaktadır.

Hassas Döküm Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hassas döküm nedir?

Hassas döküm, mum modelin seramik kabukla kaplanması ve mum uzaklaştırıldıktan sonra oluşan boşluğa ergimiş metal dökülmesi prensibine dayanan bir metal parça üretim yöntemidir. Uluslararası alanda investment casting veya lost wax casting olarak da bilinir.

Seramik döküm ile hassas döküm aynı şey midir?

Endüstride seramik kabuk yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen investment casting prosesi için hassas döküm ve seramik döküm ifadeleri birlikte kullanılabilmektedir.

Hassas döküm hangi malzemelerden yapılır?

Karbon çelikleri, alaşımlı çelikler, paslanmaz çelikler, takım çelikleri, bakır alaşımları, nikel alaşımları ve projeye uygun diğer dökülebilir metal alaşımları hassas döküm üretiminde kullanılabilir.

Paslanmaz çelik hassas döküm yapılabilir mi?

Evet. 304, 304L, 316, 316L, 410, 420 ve 430 gibi farklı paslanmaz çelik kaliteleri hassas döküm yöntemiyle üretilebilir. Kullanılacak kalite parçanın çalışma şartlarına göre belirlenmelidir.

Hassas döküm hangi sektörlerde kullanılır?

Otomotiv, makine, savunma, medikal ve ortopedi, gıda makineleri, tekstil makineleri, tarım makineleri, vana-pompa ve çeşitli endüstriyel ekipman sektörlerinde hassas döküm parçaları kullanılmaktadır.

Hassas dökümün avantajları nelerdir?

Karmaşık geometrilerin üretilebilmesi, yüksek yüzey kalitesi, ölçü hassasiyeti, geniş alaşım seçeneği ve nihai ürüne yakın parça üretimi hassas döküm yönteminin başlıca avantajları arasındadır.

Hassas döküm parçaya sonradan CNC işleme yapılabilir mi?

Evet. Hassas döküm sonrasında kritik tolerans gerektiren bölgeler CNC işleme, taşlama veya farklı talaşlı imalat yöntemleriyle nihai ölçülerine getirilebilir.

Hassas dökümde ısıl işlem uygulanabilir mi?

Evet. Kullanılan çelik kalitesine ve istenilen mekanik özelliklere bağlı olarak döküm sonrasında uygun ısıl işlem prosesleri uygulanabilir.

Hassas döküm küçük parçalar için uygun mudur?

Evet. Hassas döküm özellikle küçük ve karmaşık geometrili parçaların üretiminde çok yaygın kullanılmakla birlikte uygun üretim altyapısıyla daha büyük parçalar da üretilebilir.

KHD hangi ağırlıklarda hassas döküm parça üretebiliyor?

KHD'nin açıkladığı üretim kabiliyetlerine göre 1 gramdan 50 kilograma kadar farklı ağırlıklarda hassas döküm parçaları üretilebilmektedir.

Konya'da hassas döküm üretimi yapılıyor mu?

Evet. KHD Hassas Döküm, Konya Organize Sanayi Bölgesi'ndeki üretim tesisinde farklı sektörlere yönelik hassas döküm ve seramik döküm parçaları üretmektedir.

Teknik resimden hassas döküm parça üretilebilir mi?

Evet. Parçanın teknik resmi, malzeme bilgileri, toleransları ve kullanım koşulları değerlendirilerek hassas döküm için kalıp ve üretim planlaması yapılabilir.

Hassas döküm seri üretime uygun mudur?

Evet. Kalıp ve proses şartları oluşturulduktan sonra aynı parçanın tekrarlanabilir biçimde üretilebilmesi, hassas dökümü seri üretim için uygun yöntemlerden biri haline getirmektedir.

Hassas döküm parça fiyatı nasıl belirlenir?

Fiyat; parçanın ağırlığı, geometrisi, kullanılacak alaşım, üretim adedi, kalıp yapısı, toleransları, ısıl işlem, talaşlı imalat ve yüzey işlemleri gibi birçok faktöre bağlı olarak belirlenir. Bu nedenle hassas döküm parça fiyatlandırması genellikle teknik resim veya numune incelendikten sonra yapılır.